Τεχνικές Διάνοιξης της Ευσταχιανής Σάλπιγγας

Τεχνικές Διάνοιξης της Ευσταχιανής Σάλπιγγας

Το ωτικό βαροτραύμα της καθόδου είναι η πλέον συνήθης πάθηση που συναντάται σε σχέση με την κατάδυση. Απαντάται πολύ συχνότερα στους αρχαρίους δύτες, σαν συνέπεια της αναποτελεσματικής προσπάθειας για εξίσωση της πίεσης του μέσου ωτός, με αυτή του περιβάλλοντος. Η παρουσίαση αυτή έχει ως στόχο την ανάπτυξη των τεχνικών εξίσωσης των πιέσεων (τεχνικές διάνοιξης της ευσταχιανής σάλπιγγας).

Το μήκος της ευσταχιανής σάλπιγγας είναι 3,5 – 4,0 εκατοστά και συνδέει τον ρινοφάρυγγα με το μέσο αυτί.

Απλές τεχνικές διάνοιξης ευσταχιανής

Οι τεχνικές αυτές δεν περιλαμβάνουν συμπίεση. Ανοίγουν απλώς το στόμιο και η μετακίνηση αέρα γίνεται μόνο με την επίδραση τη πίεσης λόγω βάθους. Οι τεχνικές αυτές είναι:

1. η ελαφρά κατάποση, 
2. το ελαφρό χασμουρητό,
3. η προβολή ή η πλαγίωση της κάτω γνάθου
4. και η  έκταση της κεφαλής με τις παραλλαγές της.

Πολλοί ελεύθεροι δύτες θα προτιμούσαν τους τρόπους αυτούς, τους οποίους ονομάζουν φυσική εξίσωση, επειδή πιστεύουν ότι ξοδεύουν λιγότερο αέρα και στεναχωριούνται που δεν μπορούν να τους εφαρμόσουν. Κάτι τέτοιο αποτελεί απλή δοξασία, διότι οι νόμοι της φυσικής είναι αδήριτοι. Η εξίσωση πιέσεων ή θα γίνει ή δεν θα γίνει, αν δεν γίνει θα υπάρξει βαρότραυμα. Για να γίνει,  η σωστή ποσότητα αέρα πρέπει να μετακινηθεί προς τις κοιλότητες που θα εξισωθούν. Αυτός ο αέρας υπάρχει διαθέσιμος στο αναπνευστικό σύστημα του δύτη και μόνο εκεί. Συνεπώς ο αέρας θα μετακινηθεί είτε μόνος του είτε με την βοήθεια του ενδιαφερόμενου. Σημασία έχει να μετακινηθεί και τίποτε άλλο.

Τις απλές τεχνικές εκπροσωπεί, η περίφημη Γαλλική τεχνική η BTV (Beance tubaire volontaire: Εθελουσία διάνοιξη σαλπίγγων). Συνίσταται στην εθελουσία απομονωμένη σύσπαση των μυών της μαλθακής υπέρωας, που ανοίγουν τις σάλπιγγες. Μοιάζει πολύ με την εκτέλεση ενός εσωτερικού χασμουρητού. Η μέθοδος απευθύνεται σε δύτες με πολύ καλή συνειδητότητα του σώματος τους και με πολύ καλή αντίληψη. Με αυτές τις προϋποθέσεις είναι σίγουρα η καλύτερη τεχνική, αλλά είναι δύσκολη για να διδαχθεί. Σε αυτό μας βοηθούν δυο τεχνικές τα “δαχτυλίδια καπνού” και η “τεχνική καθρέπτης”.

Τα δαχτυλίδια καπνού δεν είναι τεχνική εξίσωσης πιέσεως αλλά τέχνασμα διδασκαλίας της προηγούμενης τεχνικής. Συνιστάται στο ότι, αν μάθει κανείς να παράγει δακτυλίδια καπνού, τότε το μόνο που χρειάζεται είναι να συνειδητοποιήσει ότι με τον ίδιο τρόπο ανοίγουν οι σάλπιγγες. Η μέθοδος έχει το μειονέκτημα ότι μπορεί κανείς να μάθει να καπνίζει πριν μάθει να εξισώνει.

Η τεχνική στον καθρέπτη, είναι και αυτό ένα τέχνασμα και έχει ως εξής. Με ανοικτό στόμα μπροστά στον καθρέπτη προσπαθεί ο εκπαιδευόμενος να μετακινήσει τη σταφυλή προς τα πίσω και άνω. Επειδή αυτό γίνεται με σύσπαση των ίδιων μυών που ανοίγουν τις σάλπιγγες. Ελπίζει κανείς ότι θα τα καταφέρει και με κλειστό στόμα και υποβρύχιος. Η μέθοδος δεν ενδείκνυται για όσους έχουν τάσεις αυτοθαυμασμού, γιατί ξεχνιούνται στον καθρέφτη με τις ώρες .  

Απλές τεχνικές διάνοιξης της ευσταχιανής με συμπίεση

Χαρακτηρίζονται οπωσδήποτε από κάποια απλή τεχνική περιλαμβάνουν όμως και υποβοήθηση με κάποια συμπιεστική τεχνική. Το πρώτο μέρος δηλαδή η εθελούσια διάνοιξη των σαλπίγγων είναι απαραίτητη προϋπόθεση.

Ο χειρισμός valsalva

Εκτέλεση: Κλείνουμε τα ρουθούνια με τα δάκτυλο μας και δίχως να φουσκώσουμε τα μάγουλα προσπαθούμε να εκπνεύσουμε. Αναγκάζουμε έτσι τον αέρα από τους πνεύμονες μας να οδηγηθεί προς τον ρινοφάρυγγα και τα στόμια των ευσταχιανών και να καταλήξει στα αυτιά.

Προϋπόθεση επιτυχίας: Τα στόμια να είναι ανοικτά. Ο χειρισμός valsalva δεν προκαλεί διάνοιξη των στομίων για τον απλό λόγο, ότι η εθελούσια αύξηση της πίεσης συσφίγγει τα στόμια,  όπως ακριβώς τα συσφίγγει και η αύξηση του βάθους. Συνεπώς για λόγους ασφαλείας ο χειρισμός valsalva πρέπει να χρησιμοποιείται πάντα σε συνδυασμό με τις απλές τεχνικές και να μην είναι βίαιος.   

Μειονεκτήματα χειρισμού

1. Δυσκολία στον προσδιορισμό της απαιτούμενης πίεσης εκπνοής από αρχάριους.
2. Επιτρέπει την είσοδο μικροβίων  στις σάλπιγγες.
3. Μπορεί να προκαλέσει βαγοτονία και βραδυκαρδία , σπανιότατα σε άτομα με ασταθές κυκλοφορικό σύστημα μπορεί να προκαλέσει ακόμη και ανακοπή.
4. Μπορεί να προκαλέσει ωτικό βαρότραυμα αν γίνει με βία ή καθυστερημένα.
5. Η χρήση του ενός χεριού χαλάει το υδροδυναμικό σχήμα του σώματος στην κάθοδο.

Ο χειρισμός frenzel

Εκτέλεση: Κλείνουμε τους ρώθωνες με τα δάκτυλα, και ανυψώνουμε τη ράχη της γλώσσας. Εναλλακτικά, ακουμπάμε το μπροστινό και τα πλαϊνά μέρη της γλώσσας στον ουρανίσκο, και με το σώμα και τη ρίζα της γλώσσας συμπιέζουμε τον αέρα προς τα πάνω. Με ταυτόχρονη σύγκλιση των φωνητικών χορδών, όπως όταν σηκώνει κανείς ένα βαρύ αντικείμενο. Η γλώσσα λειτουργεί σαν έμβολο. Ο αέρας μη μπορώντας να βρει άλλη διέξοδο οδηγείται στο μέσο αυτί, εξισώνοντας τις πιέσεις.

Σημαντικό πλεονέκτημα της τεχνικής του Frenzel είναι η αμεσότητα της εκτέλεσης και η ταχύτητα με την οποία μπορεί να επαναληφθεί. Γι’ αυτό τον λόγο βρίσκει μεγάλη εφαρμογή στην ελεύθερη κατάδυση.

Μειονεκτήματα χειρισμού

1. Είναι λίγο περίπλοκη τεχνική και χρειάζεται αρκετή εξάσκηση για να αποδώσει με αξιοπιστία.
2. Με λάθος εφαρμογή μπορεί ο αέρας να οδηγηθεί προς τον οισοφάγο και το στομάχι με αποτέλεσμα να πάθει ο δύτης αεροφαγία. Αεροφαγία κατά την κάθοδο μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλο φούσκωμα στην ανάδυση, μερικοί μιλούν για βαρότραυμα του στομάχου.
3. Η χρήση του χεριού για το κλείσιμο της μύτης χαλάει το υδροδυναμικό σχήμα του σώματος κατά την κάθοδο.

Ο χειρισμός toynbee

Εκτέλεση: Συνίσταται σε σύγκλιση των ρωθώνων με τα δυο δάκτυλα και ταυτόχρονη κατάποση. Η τεχνική αυτή αποδίδει καλύτερα με μικρή ταχύτητα καθόδου, γι’αυτό και εφαρμόζεται περισσότερο στην αυτόνομη κατάδυση.

Μειονεκτήματα χειρισμού

1. Είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί με μεγάλη ταχύτητα καθόδου.
2. Η χρήση του χειρισμού αυτού περιορίζεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπου το στόμιο της σάλπιγγας δεν ανοίγει με τους κανονικούς και συνήθεις τρόπους.
3. Η χρήση του ενός χεριού για το κλείσιμο της μύτης χαλάει υδροδυναμικό σχήμα του σώματος κατά την κατάδυση.

Σύνθετες τεχνικές διάνοιξης της ευσταχιανής

1. Η τεχνική Edmonds,
   Ενώ κάνουμε valsalva ή frenzel κουνάμε το σαγόνι μας ή το κεφάλι μας ή  και τα δύο μαζί  δεξιά – αριστερά, ώστε να βοηθήσουμε το άνοιγμα των σαλπίγγων με την επικουρία των πτερυγοειδών μυών (σαγόνι) ή της διάτασης των ιστών ( κεφάλι). Το πλεονέκτημα της τεχνικής αυτής είναι ότι μπορούν να εξισώσουν ακόμα και άτομα που έχουν σημαντικές ανατομικές δυσμορφίες στις σάλπιγγες.
2. Η  τεχνική με στροφή της κεφαλής,
   Η τεχνική αυτή συνιστάται σε βίαιο χειρισμό valsalva με παράλληλη απότομη στροφή ή πλαγίωση της κεφαλής μια φορά προς  μια και μια φορά προς την αντίθετη φορά.
3. Η τεχνική Lowry ή τεχνική (όλα μαζί)
   Και αυτή είναι μια μικτή τεχνική, συνίσταται  σε ισχυρή κατάποση ( χειρισμός Toynbee), σε συνδυασμό με συμπίεση κατά Frenzel,  ή valsalva και στροφή της κεφαλής

Σχόλιο: ‘Όλες οι σύνθετες τεχνικές που αναφέρθηκαν δεν είναι παρά αγωνιώδεις προσπάθειες για να επιτευχθεί κάτι , που δεν επιτυγχάνεται με απλό και φυσικό τρόπο. Οι δύτες που τις έχουν ανάγκη είναι ακατάλληλοι για σοβαρή καταδυτική δραστηριότητα και πρέπει να περιορίζονται σε πολύ απλές και αβαθείς ψυχαγωγικές καταδύσεις.

Συμπεράσματα

Οι  περισσότεροι δύτες που έχουν πρόβλημα εξίσωσης , το έχουν λόγω ελλιπούς τεχνικής και όχι λόγο ανατομικού ή  άλλου παθολογικού προβλήματος. Η κακή ψυχολογία έχει και αυτή σημαντικό ρόλο ,  ιδίως σε αρχάριους ακόμη όμως και σε κουρασμένους πρωταθλητές. Μερικές φόρες επίσης κάποιος που για διάφορους λόγους φοβάται να καταδυθεί προφασίζεται πρόβλημα εξίσωσης. Είναι κανόνας ασφάλειας να σεβόμαστε αυτό το αθώο ψέμα.

Τα προβλήματα τεχνικής αφού διαπιστωθεί η φύση τους συνήθως επιλύονται με καλή κατανόηση των μηχανισμών. Στα απλά προβλήματα εξίσωσης ένας καλός εκπαιδευτής ή ένα καλό ζευγάρι μπορούν να βοηθήσουν πολύ. Όμως μην ξεχνάτε το απλούστερο. Μην καταδύεστε κρυωμένοι ή όταν έχετε αλλεργίες σε έξαρση, μέχρι να αποχωρήσουν πλήρως τα συμπτώματα. Μην χρησιμοποιείται αποσυμφορητικά, εκτός αν το συστήσει ο ιατρός. Αν υπάρχουν συμπτώματα που επιμένουν για περισσότερο από 10 ημέρες ζητήστε ιατρική βοήθεια. Μάθετε να ελέγχεται ακουστικά το άνοιγμα των σαλπίγγων.

Βιβλιογραφία

• Ωτορινολαρυγγολογία και χειρουργική Κεφαλής και τραχήλου Γ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ
• Ιστοσελίδα: Δρ. Αίας Θεόδωρος Παπασταύρου